Koşulları ve şekli
MADDE
190- (1) Tanıma; babanın nüfus memuruna,
mahkemeye, notere veya konsolosluğa yazılı başvurarak resmi senette ya da
vasiyetnamede çocuğun kendisinden olduğunu beyan etmesidir. Tanıma
beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de
rızası gerekir.
(2) Başka bir erkek ile soybağı bulunan
çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz ve bu çocuklar için tanıma
senedi düzenlenmez. Bu şekilde düzenlenmiş olarak gönderilen tanımanın
tescil işlemi yapılarak, durum Cumhuriyet
savcılığına bildirilir.
Bildirim yükümlülüğü
Madde 191- (1) Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hâkimi, noter
veya vasiyetnameyi açan hâkim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı
bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.
(2)
Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına,
çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.
(3)
Çocuk kayıtsız ve tanıma senedi babanın kayıtlı olduğu nüfus müdürlüğüne
gönderilmiş ise babanın beyana davet edilmesi ve düzenlenen tanıma
senedinin tescili amacıyla babanın ikamet ettiği yerin nüfus müdürlüğüne
gönderilir. Baba, nüfus müdürlüğünce beyana davet edilerek çocuğun doğumu
ve tanımanın tescili sağlanır.
Tanımanın tesciline ilişkin esaslar
MADDE
192- (1)
Tanımanın tesciline ilişkin esaslar
şunlardır:
a)Tanınan çocuk henüz aile
kütüklerinde kayıtlı değilse;
1) Doğum formu düzenlenmek
suretiyle çocuk babasının soyadı ile baba hanesine tescil edilerek, ana ve
çocuk arasında bağ kurulur.
2) Babanın yabancı uyruklu
olması halinde, anasının kayıtlı bulunduğu idari birimin sonuna baba
soyadı ile tescil edilerek, ana ve çocuk arasında bağ kurulur.
b) Tanınan çocuk anasının bekarlık hanesinde kayıtlı
ise;
1)Bu hanedeki kaydı kapatılarak, baba soyadı ile
babasının hanesine tescil edilir.
2) Baba yabancı uyruklu ise, anasının kayıtlı
bulunduğu idari birimin sonuna baba soyadı ile kaydı taşınır, ana ve çocuk
arasında bağ kurulur.
(2) Tanınan evli kadın ise, koca hanesindeki kaydına
tanıma olayı işlenerek babası ile arasında bağ kurulur. Evliliğin herhangi
bir nedenle son bulması halinde baba soyadı ile tanıyan babasının hanesine
döner.
(3) Tanınan evli erkek ise, kendisi ile eşi ve varsa
ergin olmayan çocuklarının kaydı tanıyan babasının hanesine baba soyadı
ile; tanıyan baba yabancı uyruklu ise anasının kayıtlı bulunduğu idari
birimin sonuna baba soyadı ile kayıtları taşınır. Anası ile arasında bağ
kurulur.
(4) Yabancı kadından evlilik dışında doğan ve Türk
vatandaşı erkek tarafından tanınan 18 yaşından büyüklerin tescili
Bakanlıkça verilen talimata göre gerçekleştirilir.
Tanımanın tescili
MADDE 193-
(1) Bildirim yükümlülüğü bulunan
makamlarca gönderilen tanıma senedi veya mahkeme kararları ya da
tanımaya ilişkin vasiyetname (ölüme bağlı
tasarruf) bu Yönergenin 192 nci maddesinde belirtilen şekilde aile
kütüklerine işlenir. Tanıma senedi veya mahkeme kararı ya da tanımaya
ilişkin vasiyetnamenin bir örneği, bilgisayardan alınan tanıma veya
tanımanın iptali formu ile birleştirilerek diğer
kişisel durum değişiklikleri
özel kütüğüne, ikinci örneği ise yine bilgi işlem ortamından alınan tanıma
veya tanımanın iptali formu ile birleştirilerek, arşivlenmek üzere Genel
Müdürlüğe gönderilecek olan diğer kişisel durum değişiklikleri
özel kütüğüne takılır.
(2) Tanınan çocuğa ilişkin tescil işlemleri, bu
Yönergenin "Doğum" bölümünde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda
gerçekleştirilir.
(3) 743 sayılı Türk Kanunu
Medenisi hükümlerince tanınan ancak henüz tanınması aile kütüklerine
tescil edilmemiş erkek, evli ve çocukları varsa, kendisi ile eşi ve
çocuklarının nüfus kayıtları, kayıt taşınmada kullanılan form ve diğer
kişisel durum değişiklikleri özel kütüğünden sıra numarası verilmiş olarak bilgi işlem ortamından
alınan tanıma/tanımanın iptali formu, mahkeme kararı ile birleştirilerek,
diğer kişisel durum değişiklikleri
özel kütüğüne takılır.
(4) Nüfus kaydının
bulunduğu nüfus müdürlüğü gün sonu listesinde belirtilen tanıma bilgilerini ilgili kişinin/kişilerin kağıt ortamındaki kaydına işler. Bu
işlemden sonra gün sonu listesi tescili yapan memur tarafından imzalanıp,
nüfus müdürü tarafından onaylandıktan sonra gün sonu listesi
dosyasına takılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tanımanın İptali
Tanımanın iptali
MADDE
194- (1) Tanımanın iptali; çocuk ile
tanıyan arasında tanıma nedeniyle kurulan soybağının mahkemece
kaldırılmasıdır.
Tanımanın iptalini gerektiren haller ve dava açma yetkisi,
hak düşürücü süre
MADDE
195-
(1)Tanıyan, yanılma, aldatma
veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.
(2)İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.
(3)Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu,
Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava
edebilirler.
(4)Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.
(5)Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.
(6)Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba
olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü tanıyanın, gebe
kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı
kanıtları göstermesinden sonra doğar.
(7)Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin
öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak
bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
(8)İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve
tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir
yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
(9)Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından
başlayarak bir yıl geçmekle düşer.
(10)Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi
haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay
içinde dava açılabilir.
Tanımanın iptalinin tesciline ilişkin
esaslar
MADDE 196-
(1) Tanımanın
iptalinin tesciline ilişkin esaslar şunlardır:
a) Tanınması iptal edilen, anasının
bekarlık hanesinde kayıtlı ise tanımanın iptaline ilişkin mahkeme kararı
tanınanın ve tanıyan babanın kaydına işlenir.
b) Tanınması iptal edilen,
tanıyan babasının hanesinde kayıtlı ise baba hanesindeki kaydı kapatılarak
anasının bekarlık hanesine anasının bekarlık soyadı ile taşınır.
c) Evli kadının tanınmasının
iptal edilmesi halinde; kendisi ile anasının bekarlık ve tanıyan babasının
kayıtlarına tanımanın iptali işlenir.
d)Tanınması iptal edilen evli erkek, baba
hanesinde kayıtlı ise baba hanesindeki kaydı kapatılarak eşi ve varsa
çocukları ile birlikte anasının bekarlık hanesine, anasının bekarlık
soyadı ile taşınır. Anasının ve tanıyan babasının kayıtlarına tanımanın
iptali tescil edilir.
e) Türk babadan ve yabancı
anadan doğan çocuğun tanıması iptal edilmiş ise; baba hanesindeki kaydı
kapatılır.
f) Türk babadan ve aile kütüklerine
tescil edilmemiş (saklı nüfus) kadından doğan çocuğun tanınması iptal
edilmiş ise:
1) Tanınan çocuğun
anasının vatandaşlık
durumu düzgün olmayan kişiler kütüğünde
kayıtlı ve saklı nüfus işlemlerinin sürdürülmesi halinde; tanımanın
iptali kararı aile kütüklerine tescil edilerek, çocuğun tanıma nedeniyle
kazanmış olduğu Türk vatandaşlığını muhafaza edip etmeyeceğinin
incelenmesi amacıyla, tanınan çocuk ile tanıyan babaya ait nüfus kayıt
örnekleri ile tanımanın iptaline ilişkin mahkeme kararının bir örneği
Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça verilecek talimat doğrultusunda işlem
yapılır.
2)Tanınan çocuğun
anasının saklıdan aile kütüklerine tescil edilmiş olması halinde,
baba hanesindeki kaydı kapatılarak
anasının bekarlık hanesine, anasının bekarlık soyadı ile taşınır.